De fouten onzichtbare
in de doublette

De doublette is geen kleine triplette

Dit is de kaderringsfout die aan alle andere voorafgaat: geloven dat de doublette « als een triplette met twee » wordt gespeeld. Dat is onjuist, en het kost duur.

De doublette en de triplette zetten toch hetzelfde aantal bollen in het spel — zes per team. Maar ze worden totaal niet hetzelfde beheerd. In de triplette zijn de rollen verdeeld over drie spelers en een midden fungeert als scheidsrechter bij de keuzes. In de doublette bent u met z'n tweeën om deze zes bollen te dragen, zonder midden om te beslissen. Gevolg: iedereen moet veelzijdig zijn en iedereen moet beslissen.

Een « legger » en een « schutter » willen vastleggen zoals in de triplette ontneemt u de helft van uw opties. In de doublette is de speler die de situatie in handen heeft degene die op dat moment de juiste bol en het juiste schot heeft — niet degene voor wie het « de rol » is.

FOUT 1 De bollen niet tellen

Het is de koningin van de onzichtbare fouten. Op elk moment van de beurt heeft een team meer, evenveel of minder bollen te spelen dan de andere: dat is het bollenvoordeel. Het bepaalt volledig wat u mag proberen — en heel wat spelers volgen het nooit.

Als u het voordeel hebt, kunt u risico's nemen voor het grote punt. Als u het niet hebt, wordt elke bol kostbaar en verandert de prioriteit. Spelen zonder deze verhouding te kennen, is schieten terwijl men zijn munitie moest bewaren, of verlegen veiligstellen terwijl men alle troeven in handen had.

Meer bollen dan de tegenstander? Neem het initiatief. Schiet de bol die in de weg staat, speel voor het grote punt. Dit is het moment om aan te vallen.

Speel gewoon. Geen gratis risico: zorg eerst voor uw punt, en houd een bol over om op de volgende tegenslag te antwoorden.

Prioriteit verdediging. Zorg voor minstens één punt, laat de beurt niet glippen, verspil niets. Men beperkt de schade netjes.

Neem de gewoonte aan om de telling in je hoofd bij te werken na elke gespeelde bol, aan beide kanten. « Drie tegen twee voor ons, we vallen aan » of « twee tegen drie, we spelen veilig ». Deze kleine stille zin is goud waard — ze bespaart je de helft van de slechte beslissingen.

FOUT 2 Schieten (of leggen) op het verkeerde moment

De keuze tussen schieten en leggen wordt bij elke bol gemaakt, en daar verschuilen zich twee stille fouten: een bol schieten die niet echt in de weg staat, en volhouden in leggen waar alleen een schot de beurt kan doen kantelen. In beide gevallen verspilt men een bol zonder het te zien.

Onzichtbare variant van dezelfde fout: zijn schot te vroeg verbruiken. U verbruikt uw schietbollen aan doelwitten met weinig waarde, en wanneer de tegenstander eindelijk de bol legt die men absoluut moet wegnemen, hebt u niets meer. Houd, voor zover mogelijk, een schietbol in reserve voor het einde van de beurt.

FOUT 3 Ieder in zijn eigen hoek spelen

Zonder midden om te orkestreren, steunt de doublette volledig op de communicatie tussen de twee spelers. De onzichtbare fout: op instinct spelen, veronderstellen dat de andere akkoord is, en pas met elkaar praten na de slag — vaak om er spijt van te hebben.

Een teamgenoot die legt terwijl u dacht dat men moest schieten, twee bollen gespeeld op hetzelfde plan zonder het te hebben gevalideerd, een laatste bol losgelaten zonder overleg: het zijn verloren punten die niemand ooit aan een « slecht gebaar » zal toeschrijven. Ze komen voort uit de stilte.

• Beslis vooraf, niet achteraf. Schieten of leggen? Welk doelwit? Wie speelt deze bol?
• Valideer de sleutelmomenten. Vooral vóór een schot, en vóór de laatste bol van de beurt.
• Slechts één plan tegelijk. Als u het niet eens bent, wordt er beslist — men speelt niet « ertussenin ».
• Men moedigt aan, men verwijt niet. De sfeer van het team wordt ook bepaald tussen de bollen.

Voor elke belangrijke bol volstaan tien seconden overleg: « Jij schiet die van rechts, en als er nog een van de tegenstander ligt, leg ik vóór. » U hebt zojuist het misverstand geëlimineerd voordat het ontstaat. Dat is minder spectaculair dan een carreau, maar het wint meer beurten.

FOUT 4 Zichzelf in de weg staan

Deze is geniepig omdat men ze begaat in de overtuiging goed bezig te zijn. Een bol « vóór » het but is vaak uitstekend — hij hindert het leggen van de tegenstander. Maar gelegd op uw eigen speellijn, blokkeert dezezelfde bol u: u kunt niet meer een bol naar het but rollen zonder de uwe te raken. U hebt zelf de deur voor uzelf gesloten.

Uw steunbol staat precies op uw leg-as. Om een bol te herplaatsen, moet men over de uwe heen — netjes onmogelijk. U staat uzelf in de weg.

Dezelfde bol, zijwaarts verschoven: uw doorgang blijft open om te leggen, en u houdt een goed geplaatste steun. Dezelfde bedoeling, nul zelf-blokkering.

Dezelfde logica voor de bol die uw eigen punt verdrijft: u houdt het but met een mooie bol, en u speelt er een tweede op dezelfde baan « om veilig te stellen » — behalve dat ze de eerste raakt en wegduwt. Als uw bol goed geplaatst ligt, is de vraag niet « hoe er nog een toe te voegen » maar « loop ik het risico teniet te doen wat werkt? ».

FOUT 5 De afstand van het but aan de tegenstander cadeau doen

Als uw team een beurt wint, is het dat team dat het but werpt voor de volgende — dus die de afstand kiest, tussen 6 en 10 meter. Dat is een echte tactische hefboom, en de meeste spelers verspillen hem door het but « uit gewoonte » te werpen, zonder zich af te vragen aan wie deze afstand ten goede komt.

Bevoordeelt het precieze leggen en de gegroepeerde grote punten. Hindert de schutters met grote afstand. Te kiezen als uw kracht het fijne punt is.

Het evenwicht, zonder uitgesproken voordeel. De redelijke keuze wanneer de profielen van beide teams ongeveer gelijkwaardig zijn.

Bevoordeelt de schutters en de spelers die goed overweg kunnen met afstand. Verspreidt de bollen en waardeert een kort leggen af. Te kiezen als u hard raakt.

De regel is eenvoudig: leg het but daar waar uw uw team sterk is en waar de tegenstander zwak is. Als u fijn kort legt en aan de overkant op 9 meter schiet, is een lang but werpen tegen zichzelf spelen.

FOUT 6 Het spel van de tegenstander ondergaan

Laatste onzichtbare fout, en de meest menselijke: de tegenstander uw spel laten dicteren. Hij slaagt in een mooie carreau, en in de nasleep voelt u zich verplicht te antwoorden met een spectaculair schot — terwijl een gelegd punt volstond om opnieuw de bovenhand te krijgen. U hebt zijn partij gespeeld, niet de uwe.

Dezelfde val neemt een andere vorm aan wanneer u ruim leidt: de zelfvoldaanheid. Men verslapt, men probeert gratis beurten « omdat men marge heeft », en de marge smelt weg. Omgekeerd, geleid, raakt men in paniek en men forceert te vroeg wanhopige schoten.

• Kom altijd terug naar de bollenverhouding (fout 1): hij is het die het juiste schot dicteert, niet de tegenslag van de tegenstander.
• Als u leidt, sluit het spel : speel veilig, geef niets cadeau.
• Als u geleid wordt, blijf methodisch : een herwonnen punt is meer waard dan een mislukt heroïsch schot.
• Speel uw plan, niet de laatste emotie van het terrein.

De mislukte bollen, die ziet iedereen. De slechte beslissingen, niemand — behalve het scorebord. Daar, in het onzichtbare, worden de doublettes gewonnen.

De checklist voor de beurt

Zes reflexen om het onzichtbare zichtbaar te maken. Om in het hoofd af te draaien, idealiter met z'n tweeën, voor en tijdens elke beurt.

• Tel de bollen. Wie heeft er hoeveel? Wie heeft op dit moment het voordeel?
• Beslis samen. Schieten of leggen? Welk doelwit? Wie speelt deze bol?
• Houd schieten in reserve. Verspil je slagbollen niet aan doelen van geringe waarde.
• Speel niet op je eigen baan en ook niet op je eigen goed geplaatste punt.
• Kies de afstand van het doelje die JOU van pas komt als je de beurt wint.
• Volg je eigen plan, niet de schitterende actie van de tegenstander.

Tactiek, het lezen van het spel, het beheer van de bollen, de mentale kant: het boek van Paquita brengt alles samen wat een team dat goed speelt onderscheidt van een team dat wint — met concrete oefeningen en te downloaden extra's.

Beschikbaar op Amazon.fr · Paquita — PétanqueLand

Veelgestelde vragen

Beide formaten zetten per team zes bollen in, maar in het dubbel worden ze door twee spelers gedragen (drie elk) en is er geen middel. Iedereen moet dus veelzijdig zijn en ter plekke beslissen. Het individuele beheer van de bollen en de communicatie tussen de twee spelers worden veel bepalender dan in het triplet.

Nee, en het is zelfs een veelvoorkomende fout. Het dubbel beloont veelzijdigheid: naargelang de situatie moet elke speler kunnen pointen of slaan. Het vastleggen van de rollen zoals in het triplet ontneemt je opties — bijvoorbeeld als « de slager » een bal heeft die slecht ligt om te slaan maar goed ligt om te pointen. De goede speler is degene die op dat moment de juiste bal heeft voor het juiste spel.

Het is het feit dat je op een bepaald moment in de beurt meer te spelen bollen hebt dan de tegenstander. Als je het hebt, kun je aanvallen en op het grote punt mikken zonder al te veel risico. Als je het niet hebt, wordt de prioriteit om te beveiligen en niets te verspillen. Dit verschil verkeerd inschatten — of het helemaal niet volgen — leidt tot de slechtste beslissingen: slaan terwijl je je bollen moest behouden, of schuchter verzekeren terwijl je alle troeven in handen had.

Als een bal van de tegenstander een punt houdt dat je bij het pointen niet kunt overtreffen, of als hij de toegang tot het doelje blokkeert, en je de bollen hebt om die slag te maken. Omgekeerd, een bal slaan die niet echt in de weg staat, is een munitie verspillen. Denk er ook aan om een slagbal voor het einde van de beurt te bewaren, in plaats van hem vroegtijdig te verspillen aan een onbelangrijk doel.

Ja, het is een onderbenutte hefboom. Een kort doelje begunstigt het precieze pointen en de gebundelde grote punten; een lang doelje begunstigt de slagers en het uitrekken. Als je de beurt wint, ben jij degene die het doelje voor de volgende beurt werpt: leg het op de afstand die je team van pas komt en de tegenstander hindert, in plaats van het uit gewoonte te gooien.

Beslis voor het spelen, niet erna. Een korte afstemming — slaan of pointen? welk doel? wie speelt? — voor elke belangrijke bal, en vooral voor een slag en voor de laatste bal van de beurt. Als jullie het niet eens zijn, neem dan een duidelijk besluit in plaats van een spel « tussen twee » te spelen. En let op de sfeer: we moedigen aan, we maken geen verwijten. De sfeer in het team wordt ook tussen de bollen opgebouwd.

© Petanque door Paquita — petanqueland.fr
📖 Het boek bestellen op Amazon